Agencja Rynku Rolnego
Agencja powstała w czerwcu 1990 r. Od maja 2004 r. jest agencją płatniczą Unii Europejskiej. W związku z tym zarządza dopłatami z Europejskiego Funduszu Gwarancji i Orientacji w Rolnictwie, finansującego wydatki przeznaczone na Wspólną Politykę Rolną i Politykę Strukturalną. Zajmuje się dopłatami bezpośrednimi na hektar użytków rolnych, wcześniejszymi emeryturami rolniczymi, programami zalesiania i rolno-środowiskowymi, pomocą dla regionów o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W zakres jej działań wchodzi interwencja rynkowa, subsydia eksportowe, licencje eksportowe i importowe, opłaty cukrowe – finansujące dotacje do cukru eksportowanego, administracja kwotami mlecznymi, poręczenia i kaucje.
Ministerstwo Rolnictwa sprawuje funkcje koordynujące nad ARR, posiadając odpowiednią strukturę na szczeblu departamentu. Oddziały regionalne Agencji zostały utworzone na poziomie województwa i zajmują się interwencją rynkową w danym regionie. Do ich zadań należy wprowadzanie wniosków o dotacje z programów do komputerowej bazy danych, akceptacja planów przedsięwzięć, wybór wniosków do realizacji odpowiednio do posiadanych środków, wyliczanie dopłat i wysyłanie wniosków do centrali z prośbą o przekazanie środków, kontrola i monitoring projektów, wykonywanie dopłat na rzecz rolników.
Agencja ma za zadanie sprawdzanie deklaracji wydatków z funduszy strukturalnych, przeprowadzanie certyfikacji wydatków wobec Komisji Europejskiej oraz przesyłanie do niej wniosków o płatność, kontrolowanie instytucji zarządzających programami operacyjnymi, przekazywanie środków finansowych rolnikom oraz monitoring finansowy wraz z gromadzeniem danych statystycznych.
Po przystąpieniu do Unii polscy rolnicy zostali narażeni na konkurencję gospodarczą ze strony gospodarstw działających w ramach UE od dawna, dysponujących już odpowiednią wiedzą dotyczącą uczestnictwa w mechanizmach rynkowych. Dlatego do zadań Agencji włączono przekazywanie rolnikom i przedsiębiorcom związanych z rolnictwem niezbędnych informacji określających zasady funkcjonowania oraz wymogi, jakie muszą spełnić aby w pełni korzystać ze środków i programów unijnych. Przed akcesją ARR zajmowała się: udzielaniem dopłat do kredytów inwestycyjnych dla rolników, przetwórstwa rolno-spożywczego, usług dla rolnictwa oraz tworzenia nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich.
Tags: agencja, finanse, fundusz, gwarancja, opłaty, polityka, rolnego, rolnictwo, rynku
pomoc Unijna
Krótka historia hodowli roślin
Współczesna nauka zajmująca się hodowlą roślin, od początku istnienia zdołała wypracować wiele metod i rozwiązań, pozwalających tworzyć ulepszone odmiany roślin. Jednak ludzkość nie zawsze dysponowała narzędziami naukowymi.
W początkach rolnictwa człowiek neolity mógł się kierować jedynie doświadczeniami praktycznymi, prowadzonymi metodą prób i błędów.
W większości ośrodków antycznych wywodzących się z okresu neolitu, rolnictwo rozwinęło się około 10 tys. lat temu. Już w tym czasie ludzie zbierający owoce traw oraz miejscowych roślin dziko rosnących poszukiwali dorodniejszych form, by ta drogą uzyskać więcej smacznego pożywienia. Dzięki selekcji człowiek nie tylko zaadoptował je dla rolnictwa, ale również ulepszył.
Zachowały się teksty pisarzy antycznych, na przykład Perifiton historias Teofrasta z Eresos (370-287 p.n.e), greckiego uczonego zwanego ojcem botaniki, zawiera szczegółowy opis roślin, z którego wynika, że uprawiane wówczas gatunki niewiele różniły się od współczesnych.
Pierwsze naukowe koncepcje dotyczące powstawania gatunków sformułował jednak dopiero francuski badacz Jean Baptiste Lamarck (1744-1820). Posiadając przygotowanie biologiczne i znajomość zmienności istot żywych, doszedł do przekonania, że decydujące dla powstania tej zmienności są warunki bytowania. Wypracował ideę zmienności ciągłej, zakładającą że częste używanie jakiegoś organu powoduje jego kształcenie coraz doskonalsze z pokolenia na pokolenie, przy czym zmiany zachodzące pomiędzy dwoma pokoleniami nie są widoczne. Natomiast po setkach tysięcy pokoleń ewoluujące gatunki są zupełnie różne.
Ideę tą przejął i rozwinął Charles Robert Darwin (1809-1882) w swoim epokowym dziele O powstaniu gatunków. Zgromadził wszystkie informacje, dostępne w swojej epoce, dodał do nich własne obserwacje i utworzył system filozoficzny. Największą zasługą Darwina było wyjaśnienie roli selekcji naturalnej i sztucznej w procesie powstawania gatunków istot żywych.
Skromny zakonnik augustianin, Gregor Johann Mendel (1822-1884), krzyżując odmiany grochu w małym ogródku przyklasztornym, odkrył że dowolna cecha nie jest dziedziczona w sposób ciągły, ale skokowy (wynikające z możliwości łączenia się gamet – o czym wiemy dopiero dzisiaj). Prawo Mendla zostało ponownie odkryte i sprecyzowane przez H. de Vriesa w 1903 r. Od tego czasu obserwuje się żywiołowy postęp w tej podstawowej dyscyplinie nauk przyrodniczych, jaką jest hodowla roślin.
Tags: błędy, człowiek, historia, hodowla, neolit, owoce, rolnictwo, rośliny
Bez kategorii
Rola hodowli roślin w rolnictwie V
Z genetycznego punktu widzenia rozróżniamy odporność poziomą czyli horyzontalną i odporność pionową, wertykalną. Jeżeli w populacji roślin odpornych nastąp mutacja dominującego genu warunkującego odporności na recesywny allel, wtedy powstają warunki do rozwoju patogenu na roślinach o genach recesywnych, występujących na około 25% populacji. Ponieważ jednak szansa przeżycia genu recesywnego jest mniejsza niż genu dominującego – patogenowi grozi zagłada. Przed śmiercią chroni go jednak spontaniczna mutacja czyli przejście określonego genu z dominującego w recesywny. Powstały w ten sposób mutant może atakować gospodarza bez względu na jego pierwotny gen odporności. W związku z tym u gospodarza ma miejsce kolejna mutacja, przeciwko atakowi patogenu.
Jeżeli w trakcie długotrwałego ataku patogenu na różne populacje gospodarza, wytworzą się liczne genetyczne zmiany – agresywności u szkodnika i odporności u gospodarza a w konsekwencji liczne rasy fizjologiczne patogenu atakujące określone genotypy gospodarza.
Zróżnicowanie, a potem identyfikacja ras jest możliwa przez obserwowanie różnic w porażeniu rośliny przez czynnik chorobotwórczy tych a nie innych odmian (służących do tzw. testowania ras). Jest to przykład odporności wertykalnej.
Natomiast odporność horyzontalna polega na braku genetycznego zróżnicowania u patogenu, niezależnie od użytej rasy, wynik będzie jednakowy.
Jeżeli stwierdzimy, że rośliny posiadają odporność pionową, hodowla odmian odpornych musi być prowadzona w kilku etapach. Na początku należy zaobserwować, jakie rasy patogenu występują na interesującym nas obszarze. Po ustaleniu tego, ograniczamy prace do wypracowania odporności na najczęściej występującą rasę.
Następnie zbieramy materiał wyjściowy odmian odpornych i przystępujemy do wprowadzenia pożądanych genów do odmian, nad którymi pracujemy. W tym celu wielokrotnie krzyżujemy mieszańca z formą nieodporną (wartościową) i za każdym razem wybieramy roślinę odporną, w wyniku tego otrzymujemy nową wersję właściwej odmiany, która oprócz odporności niewiele różni się od wartościowej formy nieodpornej.
Dobrze prowadzone kolekcje roślin uprawnych, są cennym źródłem materiału wyjściowego. Ze względu na swoje właściwości noszą nazwę banków genowych, do których często sięgają hodowcy.
Tags: allel, gen, mutacja, patogen, proces, rolnictwo, rośliny, rozwój, wertykalną
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie IV
Życie roślin nie ogranicza się do pobierania wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, składników pokarmowych oraz pobierania węgla z atmosferycznego bezwodnika kwasu węglowego w procesie fotosyntezy. Rośliny wyższe często współżyją z roślinami niższymi lub innymi organizmami. Może to być korzystne dla obu stron, wtedy mówimy o symbiozie, lub korzystne dla jednej z roślin ale szkodliwe dla drugiej, co nazywamy pasożytnictwem.
U roślin motylkowatych możemy zaobserwować symbiozę z grzybami i bakteriami, na ich korzeniach bakterie wiążą azot atmosferyczny, dlatego są znakomite na tzw. nawozy zielone. Po ich uprawie ziemia jest wzbogacona o azot i spulchniona.
Podobna sytuacja zachodzi w warunkach naturalnych pomiędzy roślinami wrzosowatymi a grzybami. W sklepach dostępne są szczepionki mikoryzowe dla dużej grupy gatunków.
Symbioza polega na wymianie, rośliny niższe wiążą azot atmosferyczny i dostarczają go roślinom wyższym, w zamian otrzymując węglowodany. Podobnie jest podczas zapylania kwiatów przez owady, korzystają z pyłku lub nektaru w zamian przenosząc pyłek na znamiona innych osobników.
Takie zgodne współżycie nie zawsze ma miejsce, często tylko rośliny niższe lub zwierzęta odnoszą korzyść a rośliny wyższe cierpią na wzroście lub są niszczone. To przypadki pasożytnictwa, w trakcie którego grzyb, bakteria czy wirus, zwane w takim przypadku patogenami, rozwijają się kosztem rośliny, na której pasożytują (gospodarza). Patogeny powodują choroby, które są ważnym zagadnieniem dla hodowcy roślin, starającego się wyselekcjonować odmiany na nie odporne.
Podobnie sprawa wygląda z uszkadzaniem roślin przez drobne zwierzęta, najczęściej owady lub nicienie.
Wyhodowanie odmian odpornych ma bardzo ważne znaczenie praktyczne. Podstawą jest występowanie genów odporności u gatunków dzikich lub zebranych w kolekcjach. Jak zaobserwowano, geny takie można często spotkać u gatunków dzikich roślin uprawnych lub odmian prymitywnych, najczęściej od dawna nieuprawianych. Rośliny musiały wykształcić odporność, aby przeżyć. Zatracają ją gatunki uprawiane, u których kwestia przeżycia w warunkach konkurowania z innymi roślinami stała się mniej ważna, a sztuczna selekcja skierowała się ku uszlachetnianiu rośliny (polepszenie smaku, wyglądu, zwiększenie plonu). W ten sposób wiele gatunków utraciło naturalna odporność.
Tags: atmosferyczne, fotosynteza, kwas, mineralne, nawozy, rolnictwo, rośliny, sole, węgiel
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie III
Intensywny rozwój przemysłu przetwórstwa spożywczego, oraz gałęzi przemysłu, czerpiących surowce z rolnictwa, stawiają przed hodowcami roślin nowe wymagania. Dotyczą one uzyskania odmian odpowiednich do określonych celów przemysłowych.
Podstawa hodowli roślin będzie zawsze wybór najodpowiedniejszych genotypów roślin do istniejących warunków przyrodniczych. Wybór taki jest możliwy dlatego, że świat organizmów żywych nie jest zbiorowiskiem identycznych genotypów, ale jest zróżnicowany na większe lub mniejsze taksony, gatunki i rasy. W zmienności form roślin dopatrujemy się możliwości powstania nowej formy, których źródłem są mutacje zwane także zmianami skokowymi. Te mutacje, które rozprzestrzeniły się w określonych środowiskach przyrodniczych, uzyskały swoją przewagę dzięki większej szansie przeżycia od form rodzicielskich. W ten sposób gatunek dzieli się na drobniejsze formy systematyczne. Często są to ekotypy, charakterystyczne dla określonych rejonów geograficznych jako najlepiej dostosowane do warunków klimatycznych. Następuje ewolucja gatunków w kierunku lepszego wykorzystania środowiska, a tym samym zwiększenia szansy przeżycia. Zmiany dostosowawcze, utrwalane w naturze, są wykorzystywane do hodowli lepszych odmian.
Fakt istnienia zróżnicowania genetycznego na stosunkowo niewielkich obszarach, dowodzi silnego wpływu niewielkich czasami różnic w nasileniu czynników selekcjonujących populację roślin. Takie same procesy zachodzą w hodowli, badacz uzyska odmiany najlepiej dostosowane do środowiska, w którym prowadził selekcja. Możliwość uzyskania odmian uniwersalnych, dostosowanych do rozmaitych warunków środowiskowych jest sprzeczna z podstawowymi zasadami biologii.
Mówiąc o zróżnicowaniu środowiska i związaną z nim rejonizacja gatunków, należy pamiętać, że o liczbie wydzielonych rejonów decydują reakcję roślin na zmieniające się warunki środowiska.
Mając na przykład do czynienia z pszenica ozimą i jarą, możemy zaobserwować różnice w reagowaniu obu grup tego samego gatunku na różne warunki. Odmiany jare wykazują większą uniwersalność, natomiast odmiany pszenicy ozimej wykazują znaczną zmienność lokalną. Wynika to z faktu, że przebieg pogody w czasie zimy miał wpływ jedynie na plon pszenicy ozimej, pozostając bez zmian na plonowanie pszenicy jarej. Stąd wniosek, że odmiany pszenicy jarej są bardziej uniwersalne od ozimych.
Tags: genotyp, hodowla, mutacja, przyrodnicze, płody, rola, rolnictwo, rośliny, świat, zbiorowisko
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie I
Hodowla roślin zajmuje się ulepszaniem roślin uprawnych, dzięki temu możliwe jest uzyskanie bardziej plennych i lepszych jakościowo roślin uprawnych. Od użycia właściwego materiału siewnego zależy końcowy wynik produkcji rolniczej, dlatego od hodowli odpowiedniego gatunku, będzie zależeć wysokość produkcji paszy dla zwierząt, zbóż chlebowych, warzyw, owoców, roślin przemysłowych i innych, służących celom gospodarczym i przemysłowym.
Hodowla roślin inicjuje postęp w rolnictwie i zależą od niej pomyślne wyniki w rolnictwie. Produkcja ta zależy od trzech zasadniczych grup czynników, przyrodniczych, technicznych i ekonomicznych. Do czynników przyrodniczych zaliczamy wszystkie, umożliwiające roślinom wzrost i rozmnażanie. Są to uwarunkowania zewnętrzne, tkwiące w roślinach i zewnętrzne, tworzące środowisko.
Wewnętrzną struktura roślin, działaniem tkanek, przekazywaniem cech na potomstwo zajmują się następujące nauki: anatomia, fizjologia, biochemia, cytologia, genetyka i rozwijająca się dynamicznie gałąź fizyki, biofizyka.
Organizm roślinny wykształca się a potem działa w sposób wyznaczony w kwasie dezoksyrybonukleinowym (DNA), jednak pełna realizacja zapisanego tam kodu jest możliwa tylko wówczas, kiedy pozwalają na to warunki środowiskowe. Środowisko dostarcza roślinie budulca organicznego oraz potrzebną do chemicznych syntez energię. Rośliny samożywne czyli autotrofy czerpią budulec z gleby w postaci wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, makro elementów i mikroelementów. Węgiel, podstawowy składnik materii organicznej, jest czerpany z powietrza w postaci dwutlenku węgla.
W procesie fotosyntezy roślina łączy węgiel z wodorem i tlenem, w wyniku czego powstaje cukier, glukoza, zasadniczy budulec materii organicznej. Dalej, roślina wykorzystuje glukozę do syntezy z azotem, siarką, fosforem i innymi pierwiastkami, tworząc w ten sposób białka i kwasy nukleinowe.
Energię potrzebną do tych procesów rośliny czerpią ze światła słonecznego, które jest niezbędne do fotosyntezy. Jest ona gromadzona w tkankach w postaci glukozy i potrzebna do wszystkich czynności życiowych. Dzięki glukozie roślina może oddychać.
Podsumowując, do prawidłowego rozwoju rośliny potrzebują światła słonecznego, wody, węgla oraz innych pierwiastków obecnych najczęściej w glebie. Od ilości tych składników w danym środowisku zależy wybór uprawianych tam roślin.
Tags: hodowla, pasza, plenne, rola, rolnictwo, rośliny, uprawne, wzrost, zboża
nowoczesny sprzęt
Rozwój technologiczny w rolnictwie
Polskie rolnictwo kojarzone jest nadal z ciągnikiem własnej roboty, tarasującym drogę szybkiego ruchu, jednak i naszego kraju nie ominął postęp technologii, wprowadzającej nową generację sprzęt, otwierającego erę automatyzacji w rolnictwie.
W I połowie XIX w. farmer z USA Cyrus McCormik dokonał wynalazku mechanicznej żniwiarki, który okazał się przełomowy dla ciężko pracujących na roli ludzi i zwierząt. Od tej pory żniwiarka podlegała tysiącom ulepszeń, zmian i przeróbek.
Obecnie rozporządzamy ogromną ilością maszyn rolniczych jak ciągniki, kombajny zbożowe, pługi obrotowe i zagonowe, prasy do słomy, kosiarki, siewniki zbożowe i punktowe, agregaty podorywkowe i uprawowe, rozsiewacze, opryskiwacze, rozdrabniacze, rębaki, podsypywarki i wiele innych.
Nadal jednak istnieją obszary, w których większość prac trzeba wykonać ręcznie, na przykład przy zbiorze jabłek lub pomarańczy, nie mówiąc o różnych gatunkach jagód. Stąd nieustannie trwają prace nad wynalezieniem maszyn, które mogłyby zastąpić ludzi i w tym przypadku.
Rozwój technologii wprowadził do rolnictwa systemy wizyjne i inne, które wraz ze wzrostem mocy komputerów stały się coraz bardziej przemyślne, bezpieczne i zręczne. Robot pracujący cały dzień bez przerwy, ma niewątpliwą przewagę nad człowiekiem. Opiekując się uprawą, może wykorzystać czujniki sensoryczne, połączenie z satelitą i inne instrumenty, pozwalające zmierzyć wilgotność, przewidzieć pogodę, utworzyć bazę danych, zawierającą informację o każdej roślinie rosnącej na polu.
Dzięki temu, zamiast opryskiwać chemikaliami całe pole, można aplikować dawki na konkretny egzemplarz, wymagający ochrony przed patogenami lub dożywienia. Obserwując rozwój każdej rośliny, można bardziej precyzyjnie ustalić porę zbiorów.
Obecnie technologia taka jest obecna jedynie na niewielkim obszarze pól eksperymentalnych, gdzie hodowane są pomidory drobnoowocowe. W szklarniach każda roślina posiada sensory czuwające nad jej rozwojem, zapotrzebowaniem na wodę. Kiedy owoce dojrzewają, robot identyfikuje je za pomocą systemu wizyjnego i zbiera.
Firma Vision Robotics wyprodukowała urządzenie do przycinania winogron oraz roboty zbierające jabłka i pomarańcze, pracujące w oparciu o trójwymiarowy model drzewa i rosnących na nim owoców. Z kolei naukowcy na Uniwersytecie w Kioto pracują nad sztuczną inteligencją, która poradziłaby sobie z trudnym problemem zbioru truskawek.
Tags: farmer, mccornik, rolnictwo, rozwój, sprzęt, technologiczny, ulepszenia, żniwiarka
nowoczesny sprzęt
Współcześnie, między innymi w wyniku przekształceń w rolnictwie, które toczą się w zawiązku przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej wymaga się od gospodarstw rolnych specjalizacji. Ma ona największy sens tylko w przypadku dużych gospodarstw wielkoobszarowych, a także grup producenckich. Co jednak z małymi gospodarstwami? Jeśli znajdują się one na terenach atrakcyjnych rekreacyjnie, to może je uratować przejście z produkcji rolnej do agroturystyki. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie i może się okazać strzałem w dziesiątkę. Oczywiście wymaga też sporo nakładów, ale te można pozyskać na przykład z Unii Europejskiej, która chętnie wspomaga rolników odważnych i przedsiębiorczych. Najlepiej, gdy posiada się już jakąś infrastrukturę, którą można dostosować na potrzeby turystów. Budowa jest nieco droższą kwestią, ale też wykonalną. Zresztą zacząć można od kilku pokoi, a potem stopniowo zwiększać możliwości. Z pewnością, nim zakończy się definitywnie przygodę z wsią, warto spróbować i tej ewentualności, być może się uda.
Biopaliwa są traktowane jako alternatywne źródło energii powstają z tak zwanej biomasy. Biomasa może mieć postać stałą, ciekłą lub gazową. Biopaliwa ciekłe i stałe mogą powstawać z uprawianych roślin. Jest to duże pole do popisu dla nowoczesnego rolnictwa. Wprawdzie uprawy, z których można produkować biopaliwa nie są zbyt powszechne, a technologia ich pielęgnacji nie jest zbyt dobrze znana, to jednak coraz więcej rolników decyduje się na specjalizację w tym kierunku. Biomasa w stanie stałym może być produkowana z roślin zbożowych, a także na przykład z wierzby energetycznej oraz różnego rodzaju traw. Jeżeli zaś chodzi o biomasę w stanie ciekłym, czyli taką, która jest dodawana do tradycyjnych paliw, to może ona być produkowana z roślin o wysokiej zawartości cukrów, które można wykorzystać do produkcji alkoholi. Jako że wyczerpywalne źródła energii będą coraz rzadziej eksploatowane, można przypuszczać, że produkcja rolna na potrzeby wytwarzania biomasy będzie bardzo ważną gałęzią upraw, nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.
Tags: agroturystyka, biomasa, biopaliwa, nowoczesne rolnictwo, rolnictwo, Unia Europejska
nowoczesne gospodarstwa, nowoczesny sprzęt
