Rola hodowli roślin w rolnictwie III

• Kwiecień
• 12

Rola hodowli roślin w rolnictwie III

Intensywny rozwój przemysłu przetwórstwa spożywczego, oraz gałęzi przemysłu, czerpiących surowce z rolnictwa, stawiają przed hodowcami roślin nowe wymagania. Dotyczą one uzyskania odmian odpowiednich do określonych celów przemysłowych.

Podstawa hodowli roślin będzie zawsze wybór najodpowiedniejszych genotypów roślin do istniejących warunków przyrodniczych. Wybór taki jest możliwy dlatego, że świat organizmów żywych nie jest zbiorowiskiem identycznych genotypów, ale jest zróżnicowany na większe lub mniejsze taksony, gatunki i rasy. W zmienności form roślin dopatrujemy się możliwości powstania nowej formy, których źródłem są mutacje zwane także zmianami skokowymi. Te mutacje, które rozprzestrzeniły się w określonych środowiskach przyrodniczych, uzyskały swoją przewagę dzięki większej szansie przeżycia od form rodzicielskich. W ten sposób gatunek dzieli się na drobniejsze formy systematyczne. Często są to ekotypy, charakterystyczne dla określonych rejonów geograficznych jako najlepiej dostosowane do warunków klimatycznych. Następuje ewolucja gatunków w kierunku lepszego wykorzystania środowiska, a tym samym zwiększenia szansy przeżycia. Zmiany dostosowawcze, utrwalane w naturze, są wykorzystywane do hodowli lepszych odmian.

Fakt istnienia zróżnicowania genetycznego na stosunkowo niewielkich obszarach, dowodzi silnego wpływu niewielkich czasami różnic w nasileniu czynników selekcjonujących populację roślin. Takie same procesy zachodzą w hodowli, badacz uzyska odmiany najlepiej dostosowane do środowiska, w którym prowadził selekcja. Możliwość uzyskania odmian uniwersalnych, dostosowanych do rozmaitych warunków środowiskowych jest sprzeczna z podstawowymi zasadami biologii.

Mówiąc o zróżnicowaniu środowiska i związaną z nim rejonizacja gatunków, należy pamiętać, że o liczbie wydzielonych rejonów decydują reakcję roślin na zmieniające się warunki środowiska.

Mając na przykład do czynienia z pszenica ozimą i jarą, możemy zaobserwować różnice w reagowaniu obu grup tego samego gatunku na różne warunki. Odmiany jare wykazują większą uniwersalność, natomiast odmiany pszenicy ozimej wykazują znaczną zmienność lokalną. Wynika to z faktu, że przebieg pogody w czasie zimy miał wpływ jedynie na plon pszenicy ozimej, pozostając bez zmian na plonowanie pszenicy jarej. Stąd wniosek, że odmiany pszenicy jarej są bardziej uniwersalne od ozimych.

Tags: genotyp, hodowla, mutacja, przyrodnicze, płody, rola, rolnictwo, rośliny, świat, zbiorowisko