Nauki rolnicze w Polsce
Źródłem postępu w rolnictwie, tak jak we wszystkich pozostałych dziedzinach, jest nauka. Pojęcie nauki technicznej lub nauki rolniczej obejmuje ogromny obszar wiedzy w dziedzinach często bardzo od siebie odległych.
W naszym kraju istnieją duże sprzeczności pomiędzy nauką a praktyką rolniczą, co jest związane z poziomem rozwoju społecznego i gospodarczego kraju. Rolnicy najczęściej nie są przygotowani do przyjmowania postępu naukowego i jego wyników. Powoduje to duże wyprzedzenie nauk rolniczych do możliwości ich wdrożenia. Grupa chętna do przyjmowania nowych rozwiązań jest stosunkowo nieliczna. Bez poważnych zmian w strukturze szkół rolniczych i przekazywania informacji, powstania instytucji upowszechniających wiedzę rolniczą nie ma szans na poprawę sytuacji.
Zmiany polityczne, zapoczątkowane w 1989 r. spowodowały znaczne spowolnienie postępu naukowego w rolnictwie polskim. Jedną z przyczyn było załamanie się gospodarki PGR a także koncentracja prac na potrzeby gospodarki wielkotowarowej prowadzonej przez państwo, które okazały się mało przydatne w nowych realiach ekonomicznych.
Wprowadzona w 1991 r. ustawa o Komitecie Badań Naukowych ograniczyła do minimum wpływ resortu rolnictwa na kierunki badań w podlegających mu instytucjach, uniemożliwiając prowadzenie spójnej polityki naukowej.
Podział na niezależne struktury: szkolnictwo rolnicze, instytuty resortowe, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk spowodowały trudności w wykorzystaniu potencjału badawczego, tworzenia dużych zespołów badawczych złożonych ze specjalistów wielu dziedzin, którzy mogliby pracować na przeciągu długiego okresu czasu. W kraju znajduje się zbyt duża liczna wąsko wyspecjalizowanych placówek badawczych oraz nadmiernie rozdrobniony podział wyższych szkół rolniczych na wydziały, działające w oparciu o przestarzałe programy kształcenia.
Rolnictwo jest dziedziną gospodarki zbyt rozproszonej, aby mogło sponsorować badania ze środków pozabudżetowych, jak to ma np. miejsce w przemyśle wydobywczym.
Wyjściem z sytuacji może być większa racjonalizacja systemu, polegająca na ograniczeniu liczby placówek, wydziałów w szkołach wyższych, dostosowanie struktury do zmian jakie zaszły w kraju. Komitet Badań Naukowych nie wykazywał w czasie swojego dotychczasowego istnienia chęci do rekonstrukcji placówek naukowych i nauk rolniczych, pozostawiając bez zmian formy wywodzące się z czasów realnego socjalizmu, co powinno ulec zasadniczej zmianie.
Tags: dziedzina, kraj, nauka, Polska, praktyka, rolnicza, rolnicze, rolnik, struktura, wiedza
wykształcenie rolnika
Hodowla raków w Polsce
W Europie od średniowiecza hodowano raki ze względu na ich smaczne mięso. Duża część pochodziła z terenów Rosji, państw Bałtyckich i Polski, obecnie na kontynencie spożywa się około 10 000 ton rocznie.
Pierwsza połowa XX w. przyniosła duże straty w źródłach pozyskiwania raków, głównie na skutek rabunkowej gospodarki bez stosowania przepisów ochronnych, degradacji terenów podmokłych i zanieczyszczenia wód.
Sytuację poprawiła budowa oczyszczalni ścieków, ograniczenie użycia nawozów mineralnych w rolnictwie, podniesienie się świadomości ekologicznej i realizowanie założeń ochrony środowiska przez administrację państwową.
Na rynku europejskim istnieje duży deficyt na najbardziej cenione gatunki: raka szlachetnego i błotnego, stwarza to trwałe podstawy do ich hodowli w Polsce.
Kraj zamieszkują 4 gatunki: rak szlachetny, błotny oraz przywiezione z Ameryki Północnej rak pręgowany i sygnałowy. W Europie cena dwóch pierwszych jest znacznie wyższa a zapotrzebowanie większe, niż gatunków introdukowanych. Można się domyślać że taka sytuacja wynika głównie z wielowiekowej tradycji, na przykład w Szwecji już w XVI w. rozpatrywano możliwość ich importu, w Polsce w XII-XV w. głównymi odbiorcami raka szlachetnego byli kupcy niemieccy.
Pierwszy znany przepis na przygotowanie raków pochodzi z książki kucharskiej napisanej w 1682 r.
Do hodowli nadają się zbiorniki przepływowe o chłodnej i bogatej w tlen wodzie, powierzchni około 50 m długości i 8 m szerokości. Wydłużony kształt ułatwia szybki przepływ wody, zapewnia długą linię brzegową z licznymi kryjówkami i norami. Zbiornik należy zabezpieczyć przed rybami drapieżnymi jak szczupak, węgorz, okoń i sum – zwłaszcza osobniki młode i w czasie wymiany pancerza.
Rozróżnia się dwa systemy hodowli: jednopokoleniowy i wielopokoleniowy. W systemie wielopokoleniowym w zbiorniku występują wszystkie kolejne pokolenia raków z rozrodu naturalnego, a dorosłe są co pewien czas odławiane. Stosuje się go w dużych zbiornikach (powyżej 5 ha) gdzie nie ma możliwości spuszczenia wody. Bardziej odpowiedni dla raków błotnych niż szlachetnych.
W systemie jednopokoleniowym w każdym zbiorniku występuje tylko jedno pokolenie. Nie powinien przekraczać powierzchni 0,5 ha, mieć możliwość spuszczenia wody oraz nie zamulone, twarde dno. Potrzebne są dodatkowe zbiorniki dla stada matecznego i podhodowania raków do 1 roku życia.
Tags: gospodarka, hodowla, mięso, Polska, raków, Rosja, świadomość
nowoczesne gospodarstwa
Uprawa winorośli i produkcja wina w Polsce
Badania archeologiczne udowodniły istnienie winnic i uprawy winorośli w Polsce w okresie średniowiecza. Chętnie sadzili ja mnisi w klasztornych ogrodach, aby następnie przerobić na szlachetny trunek. Zmiany klimatyczne jakie zaszły w ciągu następnych kilka wieków, sprawiły że w Polsce zapomniano o uprawie winorośli na szerszą skalę, obecnie temat polskich win i winnic, które nie odbiegałyby jakością od tych z Europie Południowej i Zachodniej, pojawia się bardzo często.
W kraju nie istnieją żadne ograniczenia prawne dotyczące uprawy i wytwarzania wina domowymi sposobami, na własny użytek, dopiero w momencie sprzedaży, potrzebne są zezwolenia i rejestracja działalności gospodarczej.
Plantacje towarowe znajdują się głównie na obszarze województwa zielonogórskiego, dolnośląskiego, lubelskiego i podkarpackiego. Winnicy znajdują się w Szwecji, Norwegii, Estonii i na Łotwie, gdzie panuje klimat chłodniejszy od naszego.
Winorośl właściwa nazwana także winną uprawiana jest w celu pozyskania jagód, które zależnie od gatunku i odmiany posiadają różne kształty, kolory, odmiany i smaki. Wyróżnia się winorośl właściwą kaukaską, występującą na Kaukazie, Azji mniejszej i środkowej Europie, winorośl właściwą leśna (występuje tylko w dolinie Renu) oraz winorośl właściwą uprawną, która nie rośnie w formie dzikiej. Ogromną ilość odmian uprawowych podzielono na trzy grupy: zachodnią, wschodnią i czarnomorską.
Klasyfikacją winorośli zajmuje się nauka zwana ampelografią. Największa ilość wykorzystuje się do produkcji wina, a po jego destylacji koniaku i spirytusu.
Klimat Polski jest odpowiedni dla znacznej części odmian, zwłaszcza tych wywodzących się od europejskiego gatunku Vitis vinifera. Wymagają one więcej słońca i ciepła podczas wegetacji, są wrażliwe na choroby grzybowe i należy je chronić przed silniejszymi mrozami. Natomiast stworzone przez hodowców odmiany złożone, są znacznie odporniejsze na choroby, mrozy, bardzo plenne, jednocześnie nie odbiegające jakością owoców od odmian wcześniejszych. Należą do nich np. Rondo, Sibera, Hibernal, Orion, Regent i inne.
Winnice najlepiej jest zakładać na stokach o ekspozycji południowo-zachodniej, osłonięte od północnych w wschodnich wiatrów. Jakość gleby ma mniejsze znaczenie, odpowiednie będą średnio zwięzłe gliniasto-piaszczyste o odczynie zbliżonym do obojętnego.
Tags: działalność, europa, mnisi, ogrody, Polska, produkcja, uprawa, winnica, wino, winorośla
nowoczesne gospodarstwa