Rola hodowli roślin w rolnictwie IV

• Kwiecień
• 17

Rola hodowli roślin w rolnictwie IV

Życie roślin nie ogranicza się do pobierania wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, składników pokarmowych oraz pobierania węgla z atmosferycznego bezwodnika kwasu węglowego w procesie fotosyntezy. Rośliny wyższe często współżyją z roślinami niższymi lub innymi organizmami. Może to być korzystne dla obu stron, wtedy mówimy o symbiozie, lub korzystne dla jednej z roślin ale szkodliwe dla drugiej, co nazywamy pasożytnictwem.

U roślin motylkowatych możemy zaobserwować symbiozę z grzybami i bakteriami, na ich korzeniach bakterie wiążą azot atmosferyczny, dlatego są znakomite na tzw. nawozy zielone. Po ich uprawie ziemia jest wzbogacona o azot i spulchniona.

Podobna sytuacja zachodzi w warunkach naturalnych pomiędzy roślinami wrzosowatymi a grzybami. W sklepach dostępne są szczepionki mikoryzowe dla dużej grupy gatunków.

Symbioza polega na wymianie, rośliny niższe wiążą azot atmosferyczny i dostarczają go roślinom wyższym, w zamian otrzymując węglowodany. Podobnie jest podczas zapylania kwiatów przez owady, korzystają z pyłku lub nektaru w zamian przenosząc pyłek na znamiona innych osobników.

Takie zgodne współżycie nie zawsze ma miejsce, często tylko rośliny niższe lub zwierzęta odnoszą korzyść a rośliny wyższe cierpią na wzroście lub są niszczone. To przypadki pasożytnictwa, w trakcie którego grzyb, bakteria czy wirus, zwane w takim przypadku patogenami, rozwijają się kosztem rośliny, na której pasożytują (gospodarza). Patogeny powodują choroby, które są ważnym zagadnieniem dla hodowcy roślin, starającego się wyselekcjonować odmiany na nie odporne.

Podobnie sprawa wygląda z uszkadzaniem roślin przez drobne zwierzęta, najczęściej owady lub nicienie.

Wyhodowanie odmian odpornych ma bardzo ważne znaczenie praktyczne. Podstawą jest występowanie genów odporności u gatunków dzikich lub zebranych w kolekcjach. Jak zaobserwowano, geny takie można często spotkać u gatunków dzikich roślin uprawnych lub odmian prymitywnych, najczęściej od dawna nieuprawianych. Rośliny musiały wykształcić odporność, aby przeżyć. Zatracają ją gatunki uprawiane, u których kwestia przeżycia w warunkach konkurowania z innymi roślinami stała się mniej ważna, a sztuczna selekcja skierowała się ku uszlachetnianiu rośliny (polepszenie smaku, wyglądu, zwiększenie plonu). W ten sposób wiele gatunków utraciło naturalna odporność.

Tags: atmosferyczne, fotosynteza, kwas, mineralne, nawozy, rolnictwo, rośliny, sole, węgiel