Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi IV
Badania porównawcze udowodniły, że prace nad wprowadzeniem do środowiska etnofagów są znacznie tańsze i bardziej skuteczne, niż nad środkami chemicznymi. Na około 100 sprawdzanych gatunków, 25 % udaje się zaaklimatyzować w sposób trwały, natomiast w
przypadku substancji chemicznych odrzuconych zostaje 99,99% związków.
Pewne cechy sprawiają, że jedne etnofagi lepiej sprawdzają się w danym środowisku od innych. Jest to na przykład upodobanie środowiskowe podobne do szkodnika, ruchliwość i drapieżność połączona z umiejętnością szybkiego znalezienia ofiary, rozmnażanie w takim tempie i porze, aby zgrało się z czasem i liczbą szkodników. Etnofag nie powinien zagrażać innym organizmom pożytecznym, powinien znaleźć żywiciela pośredniego pomiędzy okresami występowania szkodników ale nie mogą to być inne organizmy pożyteczne. Ze względów hodowlanych, dobrze jeżeli jakąś formę takiego osobnika można zahamować w rozwoju, zgromadzić i przechowywać w zapasie.
Obok zwierząt do zwalczania szkodników można wykorzystywać także organizmy chorobotwórcze. Wśród bakterii udało się odnaleźć Bacillus thuringensis tworzącą kryształki toksyny umożliwiające rozpuszczenie ściany komórkowej i uwolnienie zarodników. Po zjedzeniu przetrwalników przez gąsienice, dostają się one do jej przewodu pokarmowego i uśmiercają tego szkodnika po około dobie. Pierwsze badania polowe z bakterią przeprowadzono w I poł. XX w., obecnie biopreparaty zawierające bakterie są produkowane w wielu krajach w tysiącach ton do zwalczania około 150 gatunków motyli żerujących na roślinach uprawnych.
Grzyby do zwalczania szkodników zostały po raz pierwszy zastosowane w 1893 r. przez mikrobiologa rosyjskiego, Ilję Miecznikowa (laureata nagrody Nobla). Grzybem zarażono szkodniki buraków, śmiertelność wśród nich sięgała nawet 80%.
Do zwalczania chwastów udało się wykorzystać owady roślinożerne. W USA przywleczony z osadnikami z Europy opanował ogromne połacie pól, uniemożliwiając wypas bydła. Dzięki zastosowaniu Chrysolina hyperici i Chrysolina quadrigemina udało się opanować plagę. Podobnie opuncja zawleczona do Australii rozprzestrzeniała się w sposób niekontrolowany do czasu zastosowania gąsienicy motyla Cactoblastis cactorum , który do 1936 r. zlikwidował 90% opuncji.
Tags: biologiczne, chemiczne, metody, plony, środowisko, szkodniki, uprawy, zbiory, zwalczanie, związki
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi III
Może to spowodować więcej szkód, zwłaszcza jeżeli osobnik taki nie będzie posiadał w danym środowisku żadnego wroga, mogącego ograniczyć jego populację. Dlatego przeniesienie nowych organizmów musi zostać poprzedzone wnikliwymi badaniami.
Prowadzone są także prace nad wyhodowaniem etnofagów lepiej przystosowanych do danego klimatu, bardziej płodnych, odpornych na przynajmniej część środków ochrony roślin. Na przykład gambuzja pospolita, gatunek słodkowodnej ryby zamieszkujący południowo-zachodnią część Stanów Zjednoczonych, żywi się larwami komarów. Przed upowszechnieniem się środków chemicznych sprowadzono ją do Portugalii, Hiszpanii, południowej Francji, Włoch, na Bałkany, Węgry, do Armenii, Gruzji, Ameryki Południowej (Argentyna, Boliwia, Chile), na Hawaje i wielu innych krajów, jako sposób walki z malarią. Szczęśliwie okazała się także dosyć odporna na zanieczyszczenie wód.
Stonkę ziemniaczaną zwalcza zbrojec dwuplamy (Perillus bioculatus), drapieżny pluskwiak z Ameryki Północnej, żywiący się larwami stonki. Został sprowadzony do Europy do walki z tą plagą, ale jak dotąd źle znosi tutejsze zimy.
Sprowadzane z odległych miejsc, a stąd źle przystosowane do nowych warunków organizmy wymagają starannej, osobnej hodowli, przed okresem spodziewanego, masowego pojawienia się szkodników. Następnie muszą być wprowadzone na zagrożona uprawę, co może być kłopotliwe. O wiele bezpieczniej i wygodniej jest korzystać z gatunków miejscowych, rodzimych.
Złotook drapieżny (Chrysoperla carnea) pospolicie występuje w Polsce, jest to niezwykle dekoracyjny, złocisto-zielony owad o długich, przeźroczystych skrzydłach, podobnych do skrzydeł ważki. Występuje licznie w lasach i na polach, jesienią chętnie wlatuje do mieszkań i domów, aby bezpiecznie przeczekać zimę. Podobnie jak biedronka dwukropka zjada ogromne ilości larw i dorosłych osobników mszycy. Larwy złotooka hoduje się na skale przemysłową, a następnie umieszcza w szklarniach. Złotooki występują praktycznie na całym świecie i nie mają problemów z przystosowaniem się do różnych warunków.
Przemysłowo hodowany jest także kruszynek, mała błonkówka żywiąca się jajami m.in. owocówki jabłkóweczki. Mają ogromne znaczenie w gospodarce człowieka, jako kontrolerzy populacji wielu szkodników upraw.
Tags: biologiczne, hawaje, klimat, metody, ryba, szkodniki, tępienie, uprawy, zbiory, zwalczanie
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi II
Gleba uległa degradacji i wypełniła się truciznami, które pobierają rośliny, spożywane następnie przez ludzi i zwierzęta. Wywołało to wiele groźnych skutków jak choroby, z nowotworami na czele, zatrucia i mutacje.
Środki chemiczne niszczą zarówno szkodniki jak organizmy będące ich naturalnymi wrogami, w związku z tym że drapieżników zawsze jest w przyrodzie mniej, ich wymarcie doprowadziło do nieograniczonego rozwoju szkodników. Każdy środek chemiczny utrzymuje się jakiś czas na roślinie a następnie zostaje zmyty lub rozwiany przez wiatr, trafia wówczas do gleby lub wody, gdzie gromadzi się. W tym czasie szkodnik, który moment oprysku i działania środka przesiedział w bezpiecznym miejscu, może wyjść z ukrycia i przystąpić do rozmnażania. Kolejne populacje posiadają osobniki mające przypadkowy gen, pozwalający na zneutralizowanie trucizny. Następnie dają początek nowej populacji, również odpornej. Można zwiększyć dawkę środka trującego ale i tak po pewnym czasie trzeba znaleźć nową substancję, ponieważ na tą, szkodnik już się uodpornił.
Etnofag jest zwierzęciem odżywiającym się owadami, może pełnić bardzo pożyteczną rolę regulatora liczebności szkodników. Kruszynka zwyczajnego szczególnie doceniają leśnicy, ponieważ niszczy jaja barczatki sosnówki i osnui gwiaździstej. Trafny wybór etnofaga i wprowadzenie jego licznej populacji uniemożliwia szkodnikom przystosowanie się do jego obecności.
Niekontrolowane używanie środków chemicznych zmusza państwo, aby dla ochrony zdrowia mieszkańców, utrzymywało kosztowne instytucje kontrolujące poziom tych substancji w produktach spożywczych. Zagrożenie takie nie istnieje w przypadku metod ekologicznych.
Najtrudniejszą częścią metody biologicznej, jest problem uzyskania odpowiedniej ilości etnofagów w momencie masowego pojawienia się szkodników. Wypuszczone na zagrożonej plantacji, częściowo odlatują na inne tereny, co jest naturalnym mechanizmem zapobiegającym zagęszczeniu jednego organizmu na danym obszarze, który po wyczerpaniu zasobów jest skazany na głód. Metoda przynosi lepsze efekty w pomieszczeniach zamkniętych, najczęściej szklarniach. Wiele roślin uprawianych w naszym kraju pochodzi z innych stref klimatycznych a nawet kontynentów, importowania stamtąd naturalnego wroga szkodników, wprowadza do ekosystemu całkowicie obcy organizm.
Tags: biologiczne, drapieżnik, metody, oprysk, rolnicy, szkodnik, szkodniki, uprawy, wiatr, zwalczanie
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi I
Metoda polega na zwalczaniu szkodników przy pomocy organizmów, będących ich naturalnymi wrogami. Obecnie pod ta nazwą rozumie się także inne metody, których celem jest zmniejszenie populacji szkodników a równocześnie zminimalizowanie szkodliwości działania metody na środowisko naturalne.
Określenie „szkodnik” jest w dużej mierze umowne, zwykle to organizm przynoszący straty dla gospodarki człowieka. Należą do nich zwierzęta uszkadzające rośliny uprawne oraz przechowywane w różnego rodzaju magazynach, zakładach przetwórczych. Uszkadzające drzewa, krzewy leśne i parkowe, materiały drewnopochodne, tekstylne, książki i księgozbiory, produkty spożywcze i inne.
Zaliczamy do nich część nicieni, ślimaków, wijów, roztoczy, gryzonie i przede wszystkim owady. Oprócz uszkadzania roślin i zmniejszania plonu przenoszą także wirusy, bakterie i grzyby. Dobrym przykładem są mszyce, przyczyniające się do przenoszenia najgroźniejszej choroby śliw – szarki.
Za masowe pojawienie się szkodników biolodzy winią przede wszystkim intensyfikację rolnictwa oraz uprawy jednego gatunku roślin na dużej powierzchni.
Termin metod biologicznych można zastąpić ekologicznymi metodami zwalczania szkodników lub proekologicznymi zabiegami ochronnymi i profilaktycznymi.
Zaliczamy do nich wykorzystanie wszelkiego rodzaju organizmów, metody agrotechniczne i zabiegi biotechniczne.
Działania ekologiczne nie są jeszcze rozwinięte w wystarczającym stopniu, odpowiedzialne za ten stan są niskie nakłady finansowe przeznaczane na badania nad tego typu metodami, w odróżnieniu od np. przemysłu chemicznych środków ochrony roślin. Dlatego przeważnie stanowią jedynie alternatywę dla metod chemicznych, chętniej wykorzystywane w ogródkach przydomowych niż na polach i plantacjach przemysłowych.
Obecnie rolnictwo stara się prowadzić działania zintegrowane, stosując kilka metod ekologicznych równocześnie i w ograniczonym stopniu metody chemiczne.
Efektem chemizacji rolnictwa jest np. zanikanie populacji dżdżownic, bez których nie można sobie wyobrazić żyznej gleby. Lata zwalczania szkodników wyłącznie w ten sposób doprowadziły do wyniszczenia organizmów glebowych, także tych pożytecznych, napowietrzających ziemię i wytwarzających próchnicę.
Tags: biologiczne, drewno, gospodarka, metody, organizm, spożywcze, szkodniki, uprawy, zwalczanie
nowoczesny sprzęt