Rola hodowli roślin w rolnictwie V
Z genetycznego punktu widzenia rozróżniamy odporność poziomą czyli horyzontalną i odporność pionową, wertykalną. Jeżeli w populacji roślin odpornych nastąp mutacja dominującego genu warunkującego odporności na recesywny allel, wtedy powstają warunki do rozwoju patogenu na roślinach o genach recesywnych, występujących na około 25% populacji. Ponieważ jednak szansa przeżycia genu recesywnego jest mniejsza niż genu dominującego – patogenowi grozi zagłada. Przed śmiercią chroni go jednak spontaniczna mutacja czyli przejście określonego genu z dominującego w recesywny. Powstały w ten sposób mutant może atakować gospodarza bez względu na jego pierwotny gen odporności. W związku z tym u gospodarza ma miejsce kolejna mutacja, przeciwko atakowi patogenu.
Jeżeli w trakcie długotrwałego ataku patogenu na różne populacje gospodarza, wytworzą się liczne genetyczne zmiany – agresywności u szkodnika i odporności u gospodarza a w konsekwencji liczne rasy fizjologiczne patogenu atakujące określone genotypy gospodarza.
Zróżnicowanie, a potem identyfikacja ras jest możliwa przez obserwowanie różnic w porażeniu rośliny przez czynnik chorobotwórczy tych a nie innych odmian (służących do tzw. testowania ras). Jest to przykład odporności wertykalnej.
Natomiast odporność horyzontalna polega na braku genetycznego zróżnicowania u patogenu, niezależnie od użytej rasy, wynik będzie jednakowy.
Jeżeli stwierdzimy, że rośliny posiadają odporność pionową, hodowla odmian odpornych musi być prowadzona w kilku etapach. Na początku należy zaobserwować, jakie rasy patogenu występują na interesującym nas obszarze. Po ustaleniu tego, ograniczamy prace do wypracowania odporności na najczęściej występującą rasę.
Następnie zbieramy materiał wyjściowy odmian odpornych i przystępujemy do wprowadzenia pożądanych genów do odmian, nad którymi pracujemy. W tym celu wielokrotnie krzyżujemy mieszańca z formą nieodporną (wartościową) i za każdym razem wybieramy roślinę odporną, w wyniku tego otrzymujemy nową wersję właściwej odmiany, która oprócz odporności niewiele różni się od wartościowej formy nieodpornej.
Dobrze prowadzone kolekcje roślin uprawnych, są cennym źródłem materiału wyjściowego. Ze względu na swoje właściwości noszą nazwę banków genowych, do których często sięgają hodowcy.
Tags: allel, gen, mutacja, patogen, proces, rolnictwo, rośliny, rozwój, wertykalną
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie IV
Życie roślin nie ogranicza się do pobierania wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, składników pokarmowych oraz pobierania węgla z atmosferycznego bezwodnika kwasu węglowego w procesie fotosyntezy. Rośliny wyższe często współżyją z roślinami niższymi lub innymi organizmami. Może to być korzystne dla obu stron, wtedy mówimy o symbiozie, lub korzystne dla jednej z roślin ale szkodliwe dla drugiej, co nazywamy pasożytnictwem.
U roślin motylkowatych możemy zaobserwować symbiozę z grzybami i bakteriami, na ich korzeniach bakterie wiążą azot atmosferyczny, dlatego są znakomite na tzw. nawozy zielone. Po ich uprawie ziemia jest wzbogacona o azot i spulchniona.
Podobna sytuacja zachodzi w warunkach naturalnych pomiędzy roślinami wrzosowatymi a grzybami. W sklepach dostępne są szczepionki mikoryzowe dla dużej grupy gatunków.
Symbioza polega na wymianie, rośliny niższe wiążą azot atmosferyczny i dostarczają go roślinom wyższym, w zamian otrzymując węglowodany. Podobnie jest podczas zapylania kwiatów przez owady, korzystają z pyłku lub nektaru w zamian przenosząc pyłek na znamiona innych osobników.
Takie zgodne współżycie nie zawsze ma miejsce, często tylko rośliny niższe lub zwierzęta odnoszą korzyść a rośliny wyższe cierpią na wzroście lub są niszczone. To przypadki pasożytnictwa, w trakcie którego grzyb, bakteria czy wirus, zwane w takim przypadku patogenami, rozwijają się kosztem rośliny, na której pasożytują (gospodarza). Patogeny powodują choroby, które są ważnym zagadnieniem dla hodowcy roślin, starającego się wyselekcjonować odmiany na nie odporne.
Podobnie sprawa wygląda z uszkadzaniem roślin przez drobne zwierzęta, najczęściej owady lub nicienie.
Wyhodowanie odmian odpornych ma bardzo ważne znaczenie praktyczne. Podstawą jest występowanie genów odporności u gatunków dzikich lub zebranych w kolekcjach. Jak zaobserwowano, geny takie można często spotkać u gatunków dzikich roślin uprawnych lub odmian prymitywnych, najczęściej od dawna nieuprawianych. Rośliny musiały wykształcić odporność, aby przeżyć. Zatracają ją gatunki uprawiane, u których kwestia przeżycia w warunkach konkurowania z innymi roślinami stała się mniej ważna, a sztuczna selekcja skierowała się ku uszlachetnianiu rośliny (polepszenie smaku, wyglądu, zwiększenie plonu). W ten sposób wiele gatunków utraciło naturalna odporność.
Tags: atmosferyczne, fotosynteza, kwas, mineralne, nawozy, rolnictwo, rośliny, sole, węgiel
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie III
Intensywny rozwój przemysłu przetwórstwa spożywczego, oraz gałęzi przemysłu, czerpiących surowce z rolnictwa, stawiają przed hodowcami roślin nowe wymagania. Dotyczą one uzyskania odmian odpowiednich do określonych celów przemysłowych.
Podstawa hodowli roślin będzie zawsze wybór najodpowiedniejszych genotypów roślin do istniejących warunków przyrodniczych. Wybór taki jest możliwy dlatego, że świat organizmów żywych nie jest zbiorowiskiem identycznych genotypów, ale jest zróżnicowany na większe lub mniejsze taksony, gatunki i rasy. W zmienności form roślin dopatrujemy się możliwości powstania nowej formy, których źródłem są mutacje zwane także zmianami skokowymi. Te mutacje, które rozprzestrzeniły się w określonych środowiskach przyrodniczych, uzyskały swoją przewagę dzięki większej szansie przeżycia od form rodzicielskich. W ten sposób gatunek dzieli się na drobniejsze formy systematyczne. Często są to ekotypy, charakterystyczne dla określonych rejonów geograficznych jako najlepiej dostosowane do warunków klimatycznych. Następuje ewolucja gatunków w kierunku lepszego wykorzystania środowiska, a tym samym zwiększenia szansy przeżycia. Zmiany dostosowawcze, utrwalane w naturze, są wykorzystywane do hodowli lepszych odmian.
Fakt istnienia zróżnicowania genetycznego na stosunkowo niewielkich obszarach, dowodzi silnego wpływu niewielkich czasami różnic w nasileniu czynników selekcjonujących populację roślin. Takie same procesy zachodzą w hodowli, badacz uzyska odmiany najlepiej dostosowane do środowiska, w którym prowadził selekcja. Możliwość uzyskania odmian uniwersalnych, dostosowanych do rozmaitych warunków środowiskowych jest sprzeczna z podstawowymi zasadami biologii.
Mówiąc o zróżnicowaniu środowiska i związaną z nim rejonizacja gatunków, należy pamiętać, że o liczbie wydzielonych rejonów decydują reakcję roślin na zmieniające się warunki środowiska.
Mając na przykład do czynienia z pszenica ozimą i jarą, możemy zaobserwować różnice w reagowaniu obu grup tego samego gatunku na różne warunki. Odmiany jare wykazują większą uniwersalność, natomiast odmiany pszenicy ozimej wykazują znaczną zmienność lokalną. Wynika to z faktu, że przebieg pogody w czasie zimy miał wpływ jedynie na plon pszenicy ozimej, pozostając bez zmian na plonowanie pszenicy jarej. Stąd wniosek, że odmiany pszenicy jarej są bardziej uniwersalne od ozimych.
Tags: genotyp, hodowla, mutacja, przyrodnicze, płody, rola, rolnictwo, rośliny, świat, zbiorowisko
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie II
Nauki zajmujące się środowiskiem rolniczym mają również ważne znaczenie przy wyborze materiału wyjściowego do hodowli, stosowanych metod selekcji i właściwych kryteriów oceny rodów. Hodowca, pracując w określonych warunkach środowiskowych, musi badać związki pomiędzy panującymi tam warunkami a plonowaniem. Na tej podstawie selekcjonuje właściwe odmiany i gatunki. W tym celu musi dobrze poznać nauki rolnicze, zajmujące się środowiskiem i przetwarzaniem produktów rolnych jak gleboznawstwo, chemia rolna i nawożenie, meteorologia, klimatologia, ekologia roślin, uprawa roli i roślin, fitopatologia, zwalczanie chorób i szkodników roślin, agrozfizjologia.
Przy opracowywaniu materiału hodowlanego, niezbędna jest znajomość statystyki oraz rachunku podobieństwa i innych metod zaczerpniętych z matematyki.
Dokładne poznanie właściwości genetycznych roślin oraz zasobów środowiska daje możliwość najlepszego ich wykorzystania przez dobranie odpowiedniego genotypu. Zapewni uzyskanie najwyższego plonu z danego areału.
Człowiek już przed wiekami nauczył się wzbogacać glebę odpowiednimi zabiegami, koszty stosowanych nakładów nie mogą jednak przewyższać spodziewanej wartości zwyżki plonów. Istnieje ogólna zależność między wzrastającą wartością nakładów a wysokością plonów. O ile początkowo właściwie stosowane nakłady dają opłacalną zwyżkę plonów, o tyle dalsze dają coraz mniejsze zwyżki, aż przestają być opłacalne (ekonomika produkcji rolniczej).
Jest to główny powód intensyfikacji produkcji rolniczej, wymagający kształtowania się cen na zasadzie popytu i podaży, inaczej wolnorynkowej. Planowane wyznaczanie kierunków intensyfikacji, jeżeli pomija deficyt wynikający z rzeczywistych kosztów nakładów w stosunku do ustalonych cen produktów rolnych, prowadzi nie tylko do zmniejszenia podaży, lecz również zaburzeń w zaopatrzeniu. W ogólnym bilansie produkcji rolnej, liczy sie jej wartość, nie wysokość. Jeżeli rolnik ograniczony jest warunkami środowiskowymi, powinien zdecydować się na produkcję cennych plonów, na przykład przejść z upraw zbożowych na warzywne lub owocowe. Takie działanie można uznać za intensyfikację rolnictwa.
Hodowla roślin musi się dostosować do zmian w rolnictwie, np. popularność nawozów sztucznych pociągnęła za sobą konieczność stworzenia odmian dobrze reagujących na wyższe dawki składników pokarmowych.
Tags: agrozfizjologia, chemia, choroby, ekologia, gleboznastwo, hodowla, rolna, rośliny, szkodniki
nowoczesny sprzęt
Rola hodowli roślin w rolnictwie I
Hodowla roślin zajmuje się ulepszaniem roślin uprawnych, dzięki temu możliwe jest uzyskanie bardziej plennych i lepszych jakościowo roślin uprawnych. Od użycia właściwego materiału siewnego zależy końcowy wynik produkcji rolniczej, dlatego od hodowli odpowiedniego gatunku, będzie zależeć wysokość produkcji paszy dla zwierząt, zbóż chlebowych, warzyw, owoców, roślin przemysłowych i innych, służących celom gospodarczym i przemysłowym.
Hodowla roślin inicjuje postęp w rolnictwie i zależą od niej pomyślne wyniki w rolnictwie. Produkcja ta zależy od trzech zasadniczych grup czynników, przyrodniczych, technicznych i ekonomicznych. Do czynników przyrodniczych zaliczamy wszystkie, umożliwiające roślinom wzrost i rozmnażanie. Są to uwarunkowania zewnętrzne, tkwiące w roślinach i zewnętrzne, tworzące środowisko.
Wewnętrzną struktura roślin, działaniem tkanek, przekazywaniem cech na potomstwo zajmują się następujące nauki: anatomia, fizjologia, biochemia, cytologia, genetyka i rozwijająca się dynamicznie gałąź fizyki, biofizyka.
Organizm roślinny wykształca się a potem działa w sposób wyznaczony w kwasie dezoksyrybonukleinowym (DNA), jednak pełna realizacja zapisanego tam kodu jest możliwa tylko wówczas, kiedy pozwalają na to warunki środowiskowe. Środowisko dostarcza roślinie budulca organicznego oraz potrzebną do chemicznych syntez energię. Rośliny samożywne czyli autotrofy czerpią budulec z gleby w postaci wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, makro elementów i mikroelementów. Węgiel, podstawowy składnik materii organicznej, jest czerpany z powietrza w postaci dwutlenku węgla.
W procesie fotosyntezy roślina łączy węgiel z wodorem i tlenem, w wyniku czego powstaje cukier, glukoza, zasadniczy budulec materii organicznej. Dalej, roślina wykorzystuje glukozę do syntezy z azotem, siarką, fosforem i innymi pierwiastkami, tworząc w ten sposób białka i kwasy nukleinowe.
Energię potrzebną do tych procesów rośliny czerpią ze światła słonecznego, które jest niezbędne do fotosyntezy. Jest ona gromadzona w tkankach w postaci glukozy i potrzebna do wszystkich czynności życiowych. Dzięki glukozie roślina może oddychać.
Podsumowując, do prawidłowego rozwoju rośliny potrzebują światła słonecznego, wody, węgla oraz innych pierwiastków obecnych najczęściej w glebie. Od ilości tych składników w danym środowisku zależy wybór uprawianych tam roślin.
Tags: hodowla, pasza, plenne, rola, rolnictwo, rośliny, uprawne, wzrost, zboża
nowoczesny sprzęt
Rozwój technologiczny w rolnictwie
Polskie rolnictwo kojarzone jest nadal z ciągnikiem własnej roboty, tarasującym drogę szybkiego ruchu, jednak i naszego kraju nie ominął postęp technologii, wprowadzającej nową generację sprzęt, otwierającego erę automatyzacji w rolnictwie.
W I połowie XIX w. farmer z USA Cyrus McCormik dokonał wynalazku mechanicznej żniwiarki, który okazał się przełomowy dla ciężko pracujących na roli ludzi i zwierząt. Od tej pory żniwiarka podlegała tysiącom ulepszeń, zmian i przeróbek.
Obecnie rozporządzamy ogromną ilością maszyn rolniczych jak ciągniki, kombajny zbożowe, pługi obrotowe i zagonowe, prasy do słomy, kosiarki, siewniki zbożowe i punktowe, agregaty podorywkowe i uprawowe, rozsiewacze, opryskiwacze, rozdrabniacze, rębaki, podsypywarki i wiele innych.
Nadal jednak istnieją obszary, w których większość prac trzeba wykonać ręcznie, na przykład przy zbiorze jabłek lub pomarańczy, nie mówiąc o różnych gatunkach jagód. Stąd nieustannie trwają prace nad wynalezieniem maszyn, które mogłyby zastąpić ludzi i w tym przypadku.
Rozwój technologii wprowadził do rolnictwa systemy wizyjne i inne, które wraz ze wzrostem mocy komputerów stały się coraz bardziej przemyślne, bezpieczne i zręczne. Robot pracujący cały dzień bez przerwy, ma niewątpliwą przewagę nad człowiekiem. Opiekując się uprawą, może wykorzystać czujniki sensoryczne, połączenie z satelitą i inne instrumenty, pozwalające zmierzyć wilgotność, przewidzieć pogodę, utworzyć bazę danych, zawierającą informację o każdej roślinie rosnącej na polu.
Dzięki temu, zamiast opryskiwać chemikaliami całe pole, można aplikować dawki na konkretny egzemplarz, wymagający ochrony przed patogenami lub dożywienia. Obserwując rozwój każdej rośliny, można bardziej precyzyjnie ustalić porę zbiorów.
Obecnie technologia taka jest obecna jedynie na niewielkim obszarze pól eksperymentalnych, gdzie hodowane są pomidory drobnoowocowe. W szklarniach każda roślina posiada sensory czuwające nad jej rozwojem, zapotrzebowaniem na wodę. Kiedy owoce dojrzewają, robot identyfikuje je za pomocą systemu wizyjnego i zbiera.
Firma Vision Robotics wyprodukowała urządzenie do przycinania winogron oraz roboty zbierające jabłka i pomarańcze, pracujące w oparciu o trójwymiarowy model drzewa i rosnących na nim owoców. Z kolei naukowcy na Uniwersytecie w Kioto pracują nad sztuczną inteligencją, która poradziłaby sobie z trudnym problemem zbioru truskawek.
Tags: farmer, mccornik, rolnictwo, rozwój, sprzęt, technologiczny, ulepszenia, żniwiarka
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi IV
Badania porównawcze udowodniły, że prace nad wprowadzeniem do środowiska etnofagów są znacznie tańsze i bardziej skuteczne, niż nad środkami chemicznymi. Na około 100 sprawdzanych gatunków, 25 % udaje się zaaklimatyzować w sposób trwały, natomiast w
przypadku substancji chemicznych odrzuconych zostaje 99,99% związków.
Pewne cechy sprawiają, że jedne etnofagi lepiej sprawdzają się w danym środowisku od innych. Jest to na przykład upodobanie środowiskowe podobne do szkodnika, ruchliwość i drapieżność połączona z umiejętnością szybkiego znalezienia ofiary, rozmnażanie w takim tempie i porze, aby zgrało się z czasem i liczbą szkodników. Etnofag nie powinien zagrażać innym organizmom pożytecznym, powinien znaleźć żywiciela pośredniego pomiędzy okresami występowania szkodników ale nie mogą to być inne organizmy pożyteczne. Ze względów hodowlanych, dobrze jeżeli jakąś formę takiego osobnika można zahamować w rozwoju, zgromadzić i przechowywać w zapasie.
Obok zwierząt do zwalczania szkodników można wykorzystywać także organizmy chorobotwórcze. Wśród bakterii udało się odnaleźć Bacillus thuringensis tworzącą kryształki toksyny umożliwiające rozpuszczenie ściany komórkowej i uwolnienie zarodników. Po zjedzeniu przetrwalników przez gąsienice, dostają się one do jej przewodu pokarmowego i uśmiercają tego szkodnika po około dobie. Pierwsze badania polowe z bakterią przeprowadzono w I poł. XX w., obecnie biopreparaty zawierające bakterie są produkowane w wielu krajach w tysiącach ton do zwalczania około 150 gatunków motyli żerujących na roślinach uprawnych.
Grzyby do zwalczania szkodników zostały po raz pierwszy zastosowane w 1893 r. przez mikrobiologa rosyjskiego, Ilję Miecznikowa (laureata nagrody Nobla). Grzybem zarażono szkodniki buraków, śmiertelność wśród nich sięgała nawet 80%.
Do zwalczania chwastów udało się wykorzystać owady roślinożerne. W USA przywleczony z osadnikami z Europy opanował ogromne połacie pól, uniemożliwiając wypas bydła. Dzięki zastosowaniu Chrysolina hyperici i Chrysolina quadrigemina udało się opanować plagę. Podobnie opuncja zawleczona do Australii rozprzestrzeniała się w sposób niekontrolowany do czasu zastosowania gąsienicy motyla Cactoblastis cactorum , który do 1936 r. zlikwidował 90% opuncji.
Tags: biologiczne, chemiczne, metody, plony, środowisko, szkodniki, uprawy, zbiory, zwalczanie, związki
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi III
Może to spowodować więcej szkód, zwłaszcza jeżeli osobnik taki nie będzie posiadał w danym środowisku żadnego wroga, mogącego ograniczyć jego populację. Dlatego przeniesienie nowych organizmów musi zostać poprzedzone wnikliwymi badaniami.
Prowadzone są także prace nad wyhodowaniem etnofagów lepiej przystosowanych do danego klimatu, bardziej płodnych, odpornych na przynajmniej część środków ochrony roślin. Na przykład gambuzja pospolita, gatunek słodkowodnej ryby zamieszkujący południowo-zachodnią część Stanów Zjednoczonych, żywi się larwami komarów. Przed upowszechnieniem się środków chemicznych sprowadzono ją do Portugalii, Hiszpanii, południowej Francji, Włoch, na Bałkany, Węgry, do Armenii, Gruzji, Ameryki Południowej (Argentyna, Boliwia, Chile), na Hawaje i wielu innych krajów, jako sposób walki z malarią. Szczęśliwie okazała się także dosyć odporna na zanieczyszczenie wód.
Stonkę ziemniaczaną zwalcza zbrojec dwuplamy (Perillus bioculatus), drapieżny pluskwiak z Ameryki Północnej, żywiący się larwami stonki. Został sprowadzony do Europy do walki z tą plagą, ale jak dotąd źle znosi tutejsze zimy.
Sprowadzane z odległych miejsc, a stąd źle przystosowane do nowych warunków organizmy wymagają starannej, osobnej hodowli, przed okresem spodziewanego, masowego pojawienia się szkodników. Następnie muszą być wprowadzone na zagrożona uprawę, co może być kłopotliwe. O wiele bezpieczniej i wygodniej jest korzystać z gatunków miejscowych, rodzimych.
Złotook drapieżny (Chrysoperla carnea) pospolicie występuje w Polsce, jest to niezwykle dekoracyjny, złocisto-zielony owad o długich, przeźroczystych skrzydłach, podobnych do skrzydeł ważki. Występuje licznie w lasach i na polach, jesienią chętnie wlatuje do mieszkań i domów, aby bezpiecznie przeczekać zimę. Podobnie jak biedronka dwukropka zjada ogromne ilości larw i dorosłych osobników mszycy. Larwy złotooka hoduje się na skale przemysłową, a następnie umieszcza w szklarniach. Złotooki występują praktycznie na całym świecie i nie mają problemów z przystosowaniem się do różnych warunków.
Przemysłowo hodowany jest także kruszynek, mała błonkówka żywiąca się jajami m.in. owocówki jabłkóweczki. Mają ogromne znaczenie w gospodarce człowieka, jako kontrolerzy populacji wielu szkodników upraw.
Tags: biologiczne, hawaje, klimat, metody, ryba, szkodniki, tępienie, uprawy, zbiory, zwalczanie
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi II
Gleba uległa degradacji i wypełniła się truciznami, które pobierają rośliny, spożywane następnie przez ludzi i zwierzęta. Wywołało to wiele groźnych skutków jak choroby, z nowotworami na czele, zatrucia i mutacje.
Środki chemiczne niszczą zarówno szkodniki jak organizmy będące ich naturalnymi wrogami, w związku z tym że drapieżników zawsze jest w przyrodzie mniej, ich wymarcie doprowadziło do nieograniczonego rozwoju szkodników. Każdy środek chemiczny utrzymuje się jakiś czas na roślinie a następnie zostaje zmyty lub rozwiany przez wiatr, trafia wówczas do gleby lub wody, gdzie gromadzi się. W tym czasie szkodnik, który moment oprysku i działania środka przesiedział w bezpiecznym miejscu, może wyjść z ukrycia i przystąpić do rozmnażania. Kolejne populacje posiadają osobniki mające przypadkowy gen, pozwalający na zneutralizowanie trucizny. Następnie dają początek nowej populacji, również odpornej. Można zwiększyć dawkę środka trującego ale i tak po pewnym czasie trzeba znaleźć nową substancję, ponieważ na tą, szkodnik już się uodpornił.
Etnofag jest zwierzęciem odżywiającym się owadami, może pełnić bardzo pożyteczną rolę regulatora liczebności szkodników. Kruszynka zwyczajnego szczególnie doceniają leśnicy, ponieważ niszczy jaja barczatki sosnówki i osnui gwiaździstej. Trafny wybór etnofaga i wprowadzenie jego licznej populacji uniemożliwia szkodnikom przystosowanie się do jego obecności.
Niekontrolowane używanie środków chemicznych zmusza państwo, aby dla ochrony zdrowia mieszkańców, utrzymywało kosztowne instytucje kontrolujące poziom tych substancji w produktach spożywczych. Zagrożenie takie nie istnieje w przypadku metod ekologicznych.
Najtrudniejszą częścią metody biologicznej, jest problem uzyskania odpowiedniej ilości etnofagów w momencie masowego pojawienia się szkodników. Wypuszczone na zagrożonej plantacji, częściowo odlatują na inne tereny, co jest naturalnym mechanizmem zapobiegającym zagęszczeniu jednego organizmu na danym obszarze, który po wyczerpaniu zasobów jest skazany na głód. Metoda przynosi lepsze efekty w pomieszczeniach zamkniętych, najczęściej szklarniach. Wiele roślin uprawianych w naszym kraju pochodzi z innych stref klimatycznych a nawet kontynentów, importowania stamtąd naturalnego wroga szkodników, wprowadza do ekosystemu całkowicie obcy organizm.
Tags: biologiczne, drapieżnik, metody, oprysk, rolnicy, szkodnik, szkodniki, uprawy, wiatr, zwalczanie
nowoczesny sprzęt
Zwalczanie szkodników upraw metodami biologicznymi I
Metoda polega na zwalczaniu szkodników przy pomocy organizmów, będących ich naturalnymi wrogami. Obecnie pod ta nazwą rozumie się także inne metody, których celem jest zmniejszenie populacji szkodników a równocześnie zminimalizowanie szkodliwości działania metody na środowisko naturalne.
Określenie „szkodnik” jest w dużej mierze umowne, zwykle to organizm przynoszący straty dla gospodarki człowieka. Należą do nich zwierzęta uszkadzające rośliny uprawne oraz przechowywane w różnego rodzaju magazynach, zakładach przetwórczych. Uszkadzające drzewa, krzewy leśne i parkowe, materiały drewnopochodne, tekstylne, książki i księgozbiory, produkty spożywcze i inne.
Zaliczamy do nich część nicieni, ślimaków, wijów, roztoczy, gryzonie i przede wszystkim owady. Oprócz uszkadzania roślin i zmniejszania plonu przenoszą także wirusy, bakterie i grzyby. Dobrym przykładem są mszyce, przyczyniające się do przenoszenia najgroźniejszej choroby śliw – szarki.
Za masowe pojawienie się szkodników biolodzy winią przede wszystkim intensyfikację rolnictwa oraz uprawy jednego gatunku roślin na dużej powierzchni.
Termin metod biologicznych można zastąpić ekologicznymi metodami zwalczania szkodników lub proekologicznymi zabiegami ochronnymi i profilaktycznymi.
Zaliczamy do nich wykorzystanie wszelkiego rodzaju organizmów, metody agrotechniczne i zabiegi biotechniczne.
Działania ekologiczne nie są jeszcze rozwinięte w wystarczającym stopniu, odpowiedzialne za ten stan są niskie nakłady finansowe przeznaczane na badania nad tego typu metodami, w odróżnieniu od np. przemysłu chemicznych środków ochrony roślin. Dlatego przeważnie stanowią jedynie alternatywę dla metod chemicznych, chętniej wykorzystywane w ogródkach przydomowych niż na polach i plantacjach przemysłowych.
Obecnie rolnictwo stara się prowadzić działania zintegrowane, stosując kilka metod ekologicznych równocześnie i w ograniczonym stopniu metody chemiczne.
Efektem chemizacji rolnictwa jest np. zanikanie populacji dżdżownic, bez których nie można sobie wyobrazić żyznej gleby. Lata zwalczania szkodników wyłącznie w ten sposób doprowadziły do wyniszczenia organizmów glebowych, także tych pożytecznych, napowietrzających ziemię i wytwarzających próchnicę.
Tags: biologiczne, drewno, gospodarka, metody, organizm, spożywcze, szkodniki, uprawy, zwalczanie
nowoczesny sprzęt
« Poprzednie wpisy