Agencja Rynku Rolnego
Agencja powstała w czerwcu 1990 r. Od maja 2004 r. jest agencją płatniczą Unii Europejskiej. W związku z tym zarządza dopłatami z Europejskiego Funduszu Gwarancji i Orientacji w Rolnictwie, finansującego wydatki przeznaczone na Wspólną Politykę Rolną i Politykę Strukturalną. Zajmuje się dopłatami bezpośrednimi na hektar użytków rolnych, wcześniejszymi emeryturami rolniczymi, programami zalesiania i rolno-środowiskowymi, pomocą dla regionów o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W zakres jej działań wchodzi interwencja rynkowa, subsydia eksportowe, licencje eksportowe i importowe, opłaty cukrowe – finansujące dotacje do cukru eksportowanego, administracja kwotami mlecznymi, poręczenia i kaucje.
Ministerstwo Rolnictwa sprawuje funkcje koordynujące nad ARR, posiadając odpowiednią strukturę na szczeblu departamentu. Oddziały regionalne Agencji zostały utworzone na poziomie województwa i zajmują się interwencją rynkową w danym regionie. Do ich zadań należy wprowadzanie wniosków o dotacje z programów do komputerowej bazy danych, akceptacja planów przedsięwzięć, wybór wniosków do realizacji odpowiednio do posiadanych środków, wyliczanie dopłat i wysyłanie wniosków do centrali z prośbą o przekazanie środków, kontrola i monitoring projektów, wykonywanie dopłat na rzecz rolników.
Agencja ma za zadanie sprawdzanie deklaracji wydatków z funduszy strukturalnych, przeprowadzanie certyfikacji wydatków wobec Komisji Europejskiej oraz przesyłanie do niej wniosków o płatność, kontrolowanie instytucji zarządzających programami operacyjnymi, przekazywanie środków finansowych rolnikom oraz monitoring finansowy wraz z gromadzeniem danych statystycznych.
Po przystąpieniu do Unii polscy rolnicy zostali narażeni na konkurencję gospodarczą ze strony gospodarstw działających w ramach UE od dawna, dysponujących już odpowiednią wiedzą dotyczącą uczestnictwa w mechanizmach rynkowych. Dlatego do zadań Agencji włączono przekazywanie rolnikom i przedsiębiorcom związanych z rolnictwem niezbędnych informacji określających zasady funkcjonowania oraz wymogi, jakie muszą spełnić aby w pełni korzystać ze środków i programów unijnych. Przed akcesją ARR zajmowała się: udzielaniem dopłat do kredytów inwestycyjnych dla rolników, przetwórstwa rolno-spożywczego, usług dla rolnictwa oraz tworzenia nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich.
Tags: agencja, finanse, fundusz, gwarancja, opłaty, polityka, rolnego, rolnictwo, rynku
pomoc Unijna
Dopłata bezpośrednia
Dopłata bezpośrednia jest rodzajem bezzwrotnej pomocy finansowej, udzielanej rolnikom w Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
Do dystrybucji środków stworzono Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (IACS). W Polsce jego budową zajmuje się Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, we współpracy z resortem finansów, spraw wewnętrznych i administracji, GUS, Głównym Geodetom Kraju, Inspekcją Weterynaryjną i KRUS. Agencja co roku sprawdza i zatwierdza około 6 milionów wniosków w oparciu o zinformatyzowana bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Aby otrzymać dotacje, rolnik musi zarejestrować się w systemie i zgodzić na późniejszą kontrolę danych umieszczonych na wniosku, zwierząt i upraw.
Od dłuższego czasu IACS krytykowany jest ostro za przydzielanie środków głównie wielkim właścicielom ziemi a nie rolnikom. Do 2009 r. lista osób korzystających z pomocy była utajniona, dopiero na podstawie rozporządzenia Komisji Europejskiej, część krajów zaczęła ujawniać beneficjentów. Kolejnym zarzutem było nierówne traktowanie rolników w państwa tzw. starej i nowej Unii.
Niekiedy dopłaty są tak niskie, że przewyższają je koszty administrowania.
Od 2007 r. Agencja Rynku Rolnego rekompensuje rolnikom część zakupu materiału siewnego z kategorii elitarnych lub kwalifikowanych. Ma to na celu zwiększenie udziału materiału kwalifikowanego w polskich gospodarstwach, co oznacza polepszenie się plonów i ich jakości. Do 1 ha powierzchni gruntów ornych obsianych takimi nasionami wynosi 100 zł w przypadku zbóż, mieszanek zbożowych i pastewnych, 160 zł w przypadku roślin strączkowych i 500 zł dla ziemniaków.
Materiał siewny powinien znajdować się w zamkniętym opakowaniu, zaopatrzonym w etykiety urzędowe lub przedsiębiorcy. Ich sprzedażą mogą się zajmować wyłącznie podmioty wpisane do rejestrów prowadzonych przez Wojewódzkich Inspektorów Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Przy zakupie należy wziąć odpowiednie dokumenty potwierdzające, na fakturze zakupu musi się znaleźć nazwa gatunku i odmiany, kategoria lub stopień kwalifikacji, numer partii materiału siewnego oraz data sprzedaży.
Do obsiania 1 ha musi zostać użyta minimalna ilość materiału siewnego: 150 kg w przypadku pszenicy zwyczajnej, pszenżyta, owsa i łubinu, 130 kg w przypadku żyta populacyjnego i jęczmienia itp.
Tags: dopłata, europejska, gus, iacs, krus, polityka, rolne, unia, wspólnota
pomoc Unijna
Krótka historia hodowli roślin
Współczesna nauka zajmująca się hodowlą roślin, od początku istnienia zdołała wypracować wiele metod i rozwiązań, pozwalających tworzyć ulepszone odmiany roślin. Jednak ludzkość nie zawsze dysponowała narzędziami naukowymi.
W początkach rolnictwa człowiek neolity mógł się kierować jedynie doświadczeniami praktycznymi, prowadzonymi metodą prób i błędów.
W większości ośrodków antycznych wywodzących się z okresu neolitu, rolnictwo rozwinęło się około 10 tys. lat temu. Już w tym czasie ludzie zbierający owoce traw oraz miejscowych roślin dziko rosnących poszukiwali dorodniejszych form, by ta drogą uzyskać więcej smacznego pożywienia. Dzięki selekcji człowiek nie tylko zaadoptował je dla rolnictwa, ale również ulepszył.
Zachowały się teksty pisarzy antycznych, na przykład Perifiton historias Teofrasta z Eresos (370-287 p.n.e), greckiego uczonego zwanego ojcem botaniki, zawiera szczegółowy opis roślin, z którego wynika, że uprawiane wówczas gatunki niewiele różniły się od współczesnych.
Pierwsze naukowe koncepcje dotyczące powstawania gatunków sformułował jednak dopiero francuski badacz Jean Baptiste Lamarck (1744-1820). Posiadając przygotowanie biologiczne i znajomość zmienności istot żywych, doszedł do przekonania, że decydujące dla powstania tej zmienności są warunki bytowania. Wypracował ideę zmienności ciągłej, zakładającą że częste używanie jakiegoś organu powoduje jego kształcenie coraz doskonalsze z pokolenia na pokolenie, przy czym zmiany zachodzące pomiędzy dwoma pokoleniami nie są widoczne. Natomiast po setkach tysięcy pokoleń ewoluujące gatunki są zupełnie różne.
Ideę tą przejął i rozwinął Charles Robert Darwin (1809-1882) w swoim epokowym dziele O powstaniu gatunków. Zgromadził wszystkie informacje, dostępne w swojej epoce, dodał do nich własne obserwacje i utworzył system filozoficzny. Największą zasługą Darwina było wyjaśnienie roli selekcji naturalnej i sztucznej w procesie powstawania gatunków istot żywych.
Skromny zakonnik augustianin, Gregor Johann Mendel (1822-1884), krzyżując odmiany grochu w małym ogródku przyklasztornym, odkrył że dowolna cecha nie jest dziedziczona w sposób ciągły, ale skokowy (wynikające z możliwości łączenia się gamet – o czym wiemy dopiero dzisiaj). Prawo Mendla zostało ponownie odkryte i sprecyzowane przez H. de Vriesa w 1903 r. Od tego czasu obserwuje się żywiołowy postęp w tej podstawowej dyscyplinie nauk przyrodniczych, jaką jest hodowla roślin.
Tags: błędy, człowiek, historia, hodowla, neolit, owoce, rolnictwo, rośliny
Bez kategorii
Rola hodowli roślin w rolnictwie V
Z genetycznego punktu widzenia rozróżniamy odporność poziomą czyli horyzontalną i odporność pionową, wertykalną. Jeżeli w populacji roślin odpornych nastąp mutacja dominującego genu warunkującego odporności na recesywny allel, wtedy powstają warunki do rozwoju patogenu na roślinach o genach recesywnych, występujących na około 25% populacji. Ponieważ jednak szansa przeżycia genu recesywnego jest mniejsza niż genu dominującego – patogenowi grozi zagłada. Przed śmiercią chroni go jednak spontaniczna mutacja czyli przejście określonego genu z dominującego w recesywny. Powstały w ten sposób mutant może atakować gospodarza bez względu na jego pierwotny gen odporności. W związku z tym u gospodarza ma miejsce kolejna mutacja, przeciwko atakowi patogenu.
Jeżeli w trakcie długotrwałego ataku patogenu na różne populacje gospodarza, wytworzą się liczne genetyczne zmiany – agresywności u szkodnika i odporności u gospodarza a w konsekwencji liczne rasy fizjologiczne patogenu atakujące określone genotypy gospodarza.
Zróżnicowanie, a potem identyfikacja ras jest możliwa przez obserwowanie różnic w porażeniu rośliny przez czynnik chorobotwórczy tych a nie innych odmian (służących do tzw. testowania ras). Jest to przykład odporności wertykalnej.
Natomiast odporność horyzontalna polega na braku genetycznego zróżnicowania u patogenu, niezależnie od użytej rasy, wynik będzie jednakowy.
Jeżeli stwierdzimy, że rośliny posiadają odporność pionową, hodowla odmian odpornych musi być prowadzona w kilku etapach. Na początku należy zaobserwować, jakie rasy patogenu występują na interesującym nas obszarze. Po ustaleniu tego, ograniczamy prace do wypracowania odporności na najczęściej występującą rasę.
Następnie zbieramy materiał wyjściowy odmian odpornych i przystępujemy do wprowadzenia pożądanych genów do odmian, nad którymi pracujemy. W tym celu wielokrotnie krzyżujemy mieszańca z formą nieodporną (wartościową) i za każdym razem wybieramy roślinę odporną, w wyniku tego otrzymujemy nową wersję właściwej odmiany, która oprócz odporności niewiele różni się od wartościowej formy nieodpornej.
Dobrze prowadzone kolekcje roślin uprawnych, są cennym źródłem materiału wyjściowego. Ze względu na swoje właściwości noszą nazwę banków genowych, do których często sięgają hodowcy.
Tags: allel, gen, mutacja, patogen, proces, rolnictwo, rośliny, rozwój, wertykalną
nowoczesny sprzęt